Berlijn was in het midden van de 'vrolijke' jaren twintig het centrum van een bruisende culturele avant-garde. Allerlei kunstenaars experimenteerden met het nieuwe filmmedium. Berlin, Die Sinfonie der Großstadt van Walter Ruttmann uit 1927 wordt beschouwd als een absoluut meesterwerk uit die tijd. Net als tijdgenoot Fritz Lang (o.a. Metropolis) was hij gefascineerd door de grote stad als symbool van industrie en vooruitgang. Hij filmde van 's ochtends tot 's avonds in de straten van Berlijn. Het resultaat is een visuele symfonie van een metropool. Sociale thema's zoals de tegenstelling tussen rijk en arm komen aan bod, maar het eigenlijke thema is het levensritme van de gehele stad. Een stille film, zonder commentaar, maar met de ritmische structuur van muziek gemonteerd op een jazzy ritme.

Walter Baeken componeerde nieuwe muziek die hij live bij de film uitvoert met zijn Scora Quartet. De soundtrack is een mengeling van verschillende jazztradities, improvisatie en hedendaagse muziek. Deze eenmalige voorstelling belooft een hoogtepunt te worden in de geschiedenis van Filmhuis Roosendaal, waarvan we het twintigjarig jubileum vieren. Reserveer tijdig uw plaats bij deze must voor elke muziek- en Berlijnliefhebber. Vooraf aan de kassa van het Citytheater afgehaalde kaarten kosten €10. Op de avond zelf is de entree €12, voor leden van Cinema Paradiso €10.

Berlin: Die Sinfonie der Großstadt
Duitsland, 1927, 65 minuten
Regie en montage: Walter Ruttmann
Scenario: Karl Freund, Carl Meyer, Walter Ruttmann
Camera: Robert Baberske, Karl Freund, Reimar Kuntze, Laslo Schaeffer

Toelichting Filmmuseum Antwerpen

In de jaren '20 trokken cineasten met hun camera's de straat op om de poëtische aspecten van de moderne grootstad vast te leggen. Zo ontstond een nieuwe filmgenre - de stadssymfonie.

Walter Ruttmanns Berlin Die Sinfonie der Großstadt is niet de eerste, maar wel de meest invloedrijke film uit deze cyclus.
Hij blijft ook de mooiste en belangrijkste visuele getuigenis over de hoofdstad van de Weimar-republiek - toen het culturele hart van Europa.
Schilder/filmmaker Walter Ruttmann was net als zijn tijdgenoten gefascineerd door de grootstad als levend organisme, als symbool van industrie en vooruitgang, en hij probeerde de fysieke en spirituele essentie en de polsslag ervan op film te vatten.
Ruttmann wilde geen politiek of sociaal commentator zijn, het enige wat hem voor ogen stond was een quasi-abstracte, lyrische afbeelding van de dynamische metropool.
Cameramannen schoten van 's ochtends tot 's avonds over een lange periode zoveel mogelijk candid-beelden in de straten van Berlijn. Het was tijdens de montage van deze grote hoeveelheid materiaal dat Ruttmann de film zijn symfonische structuur gaf (later gecomplementeerd door de contrapuntische muziek van Edmund Meisel). Het begint allegro moderato 's ochtends, wanneer de nachttrein de slapende stad binnenrijdt. Berlijn ontwaakt en het tempo verandert in allegro vivace wanneer mensen zich naar hun werk haasten en de machinerie van de zakenwereld en industrie op gang komt. Middagpauze en de armen, rijken en de dieren in de zoo pauzeren om te lunchen voor de stad terug aan het werk gaat. De avondsequentie is een presto finale - een dolle montage van neonlichten, dansen, concerten, films, jonge paartjes - het najagen van elke vorm van genot. Naast een duidelijke fascinatie voor het grotestadsleven, spreekt uit de film ook een zekere angst voor de moderne grootstad. Niet voor niets toont Ruttman de zelfmoordpoging van een meisje, dat het moderne leven kennelijk niet meer aankan. Daarnaast trekt hij ook vergelijkingen tussen mensen en machines, die lijken te wijzen op het verlies van individualiteit van de moderne mens.

SCORA QUARTET - "Berlin, die Sinfonie der Großstadt"

In opdracht van het Filmmuseum van Antwerpen speelde het Scora quartet in de zomer van 2001 muziek voor "Berlin, die Sinfonie der Großstadt", een Duitse stille film uit 1927 van Walter Ruttmann. De speciaal voor deze gelegenheid gecomponeerde muziek, waarin verschillende jazztradities, hedendaagse muziek en improvisatie met elkaar gecombineerd worden, werd tijdens de live uitvoeringen zo goed onthaald dat een cd niet kon uitblijven.

Dirk Schreurs: piano
Jazzpianist die samenwerkte met o.a. Bob Hall, Dave Peabody, Fabien Degryse, Johan Verminnen, Thierry Gutmann, Jo Lemaire, Liesbeth List, Eric Surmenian en Sabien Tiels. Docent aan de jazzafdeling van het Koninklijk Conservatorium van Brussel.

Flor Van Leugenhaeghe: contrabas
Begeleidde als bassist o.a. Bert Joris, Thijs Van Leer, Frank Vaganee, Pierre Van Dormael, Fabrizio Cassol, Phil Abraham, La Piovra (met Andrea Croonenberghs), Bart Herman en deed theatertournees met Jasperina de Jong, Stef Bos en Johannes Kerkorrel.

Tony Gyselinck: drums
In 1974 begon hij op te treden met Zjef Van Uytsel, Chris De Bruyne, Boudewijn De Groot en The Pebbles.
Van 1981 to 1991 was hij drummer bij het BRT Jazz Orkest o.l.v. Etienne Verschueren. Speelde verder met tal van artiesten: o.a. Toots Thielemans Kwartet, Walter Boeykens Ensemble, Eddie Daniëls, Bert Joris Kwintet, Caravelli Orchestra, Sadi Kwartet, Dave Pike Quartet, Jack Van Poll Trio en Sofie.